Cześć!

Nazywam się Urszula Brzezińska i jestem doktorantką w Katedrze Pedagogiki Pracy i Andragogiki w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Przygotowuję rozprawę doktorską na temat trajektorii uczenia się przedsiębiorców.

Uważam, że percepcja otoczenia biznesowego jaką posiada przedsiębiorca, włączając w to percepcję siebie jako gracza, który adaptuje się do sytuacji skrajnie zmiennej i niejednoznacznej, zależy od tego, jak akumuluje on wiedzę płynącą z różnego rodzaju „sytuacji uczących”. Dlatego też taki mechanizm – mechanizm uczenia się zachowań przedsiębiorczych na podstawie własnej biografii – planuję wyjaśnić w badaniach będących podstawą do napisania rozprawy doktorskiej.

Dlaczego taki temat? – no co dzień pracuję jako psycholog. Zajmuję się diagnozą funkcjonowania psychologicznego pracowników różnego szczebla w firmach i instytucjach. Szczególnie interesuje mnie zastosowanie testów i kwestionariuszy psychologicznych w badaniu kompetencji kierowniczych oraz przystosowania do bezpiecznego wykonywania pracy w zawodach trudnych i niebezpiecznych.

Przez kilkanaście lat praktyki poznałam wiele metod diagnostycznych opracowanych z zachowaniem wysokich standardów metodologicznych i, przez to, umożliwiających mi prowadzenie sesji diagnostycznych oraz udzielanie feedbacku w podejściu EBA (evidence-based assessment). Sama jestem również autorką kwestionariuszy psychologicznych wykorzystywanych w biznesie. Wspieram przedsiębiorstwa w budowaniu efektywnych polityk stosowania testów psychologicznych, i…. no właśnie! Dzięki temu na własnej skórze czuję coraz częściej, że im dalej w las tym więcej drzew! – w toku kilkunastu lat pracy zawodowej coraz jaśniejszy stawał się dla mnie fakt, że podstawą trafnego opisu zachowania ludzi w organizacjach jest dobrze dobrana teoria (czyli zweryfikowany empirycznie konstrukt, który stanowi sedno danej koncepcji).

Jeżeli rama teoretyczna badanych zachowań nie jest precyzyjnie wywiedziona z kontekstu, do którego się odnosi, trudno jest mówić o trafności ekologicznej takiego narzędzia. Z mojego doświadczenia wynika, że sam proces konstrukcji kwestionariusza od strony technicznej jest dużo mniejszym wyzwaniem niż sformułowanie założeń teoretycznych opisujących mechanizm sterujący zachowaniem, które metoda ma w przyszłości wyjaśniać lub opisywać (czyli tzw. zmienną latentną tudzież właśnie, jak w przypadku przedsiębiorczości fenomen).

Coraz częściej autorzy kwestionariuszy psychologicznych, formułując założenie teoretyczne opracowywanych metod, sięgają po rozwiązania eklektyczne i czerpią z wielu modeli konceptualnych, ale również i z doświadczenia ekspertów-praktyków z danego obszaru. W definiowaniu konstruktów stawiają na interdyscyplinarność i nie zamykają się w obrębie jednej dyscypliny naukowej. Po porostu szukają odpowiedzi na nurtujące ich pyatania o ludzką naturę. I – wracając do mojego ogródka – przedsiębiorczość intelektualna, bazująca na zasobach własnych przedsiębiorcy oraz na jego umiejętności kształtowania przestrzeni, w jakiej zawieszona jest jego firma, stanowi właśnie nie lada wyzwanie jeśli chodzi o zrozumienie fenomenu tego typu zachowań. Profesor Stefan Kwiatkowski, który pierwszy dostrzegł i poddał naukowej obróbce zjawisko intelektualnej przedsiębiorczości (2002, s.120-121), zakładał że intelektualna przedsiębiorczość jest postawą, która dopiero krystalizuje się w polskiej gospodarce, tak jak dopiero kształtuje się kapitalizm oraz gospodarka oparta na wiedzy, a “historia intelektualnych przedsiębiorców jest wciąż w trakcie opowiadania”(s.121) i stanowi ”pojedyncze przejawy przyszłej powszechności”. Ja planuję poddać tą obiecującą, w mojej ocenie, koncepcję rewalidacji metodologicznej oraz sprawdzić czy w dwadzieścia lat później, współczesne uwarunkowania ekonomiczno-społeczne są żyzną glebą dla rozwoju tego typu postawy przedsiębiorczej. Tylko podjęcie próby opisu fenomenologii tego zjawiska da możliwość wyznaczenia potencjalnej trajektorii uczenia się przedsiębiorcy na miarę naszych czasów, a w konsekwencji możliwość świadomej pracy nad jej kształtowaniem. Może się jednak też okazać, że fenomen ten jest ciągle dla aparatu poznawczego nauki nieuchwytny. W każdym razie możemy przekonać się o tym jedynie łącząc siły – Ty przedsiębiorca i ja – naukowiec.

Literatura cytowana:

Kwiatkowski, S. (2002). Intelektualna przedsiębiorczość. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, s. 120-121.